Stof tot nadenken!

Stof tot nadenken!

Tijdens het bewerken van hout en plaatmaterialen, of bij schoonmaakwerk, komt heel wat (hout)stof vrij. Dat inademen, inslikken of contact met de huid kunnen ernstige gezondheidsproblemen veroorzaken. Soms wordt de diagnose (veel te) laat gesteld.
Een ander ernstig onderschat gevaar bij houtstof zijn brand- en explosierisico’s.

Gezondheidsrisico’s

Houtstof, of stof van materialen op houtbasis, bevat verschillende chemische stoffen (natuurlijke inhoudsstoffen, fracties van lijm en beschermingsproducten ...). De effecten op de gezondheid hangen in sterke mate af van de eigenschappen van en de blootstelling aan deze chemische stoffen.

KORTE EN MIDDELLANGE TERMIJN

  • Allergische reacties en ontstekingen van de slijmvliezen in luchtwegen, neus en ogen:
    hoesten, astma, verstopte/lopende neus, jeukende ogen ...
  • Allergische reacties van de huid: jeuk, eczeem, ontsteking ...

LANGE TERMIJN

  • Sinuskankers: stof van hardhout (loofhout) is geclassificeerd als kankerverwekkend. Voor zachthout (naaldhout) is dit minder bewezen maar het is beter dezelfde preventiemaatregelen aan te houden zoals bij hardhout.
  • Astma
  • Stoflongen

Hoe is het in mijn bedrijf gesteld?

Een erkende instantie meet het stof en dat wordt uitgedrukt in mg (houtstof)/m³ (lucht).
In België geldt sinds kort de grenswaarde van 1 mg inhaleerbare stof/m³ lucht bij een gemiddelde blootstelling van 8 uur, ongeacht de houtsoort.

Explosierisico’s

Explosiegevaar is aanwezig als een concentratie van fijn (hout)stof wordt opgewerveld in de lucht tot een stofwolk. Als deze mengeling van stof en lucht in de juiste verhouding met een ontstekingsbron in aanraking komt, ontstaat er een explosie. Die kan zo heftig zijn dat volledige muren en constructies weggeblazen worden. Ontstekingsbronnen zijn bijvoorbeeld vonken door metaal op metaal, elektrisch contact, kortsluiting, gloeiend
voorwerp ...

Brandrisico’s

Houtstof ontbrandt makkelijk en is ook een zeer sterke vuurgeleider. Beeld je maar eens in dat er overal, tot in de dakspanten toe, (hout)stof aanwezig is. Hoe gemakkelijk kan dit dan niet zorgen voor een snelle brandvoortplanting in het gebouw? Daarom de noodzaak om de werkpost en de werkplaats in het geheel op regelmatige basis te reinigen, ook op moeilijker te bereiken plaatsen.

Stofpreventie

Welke preventiemaatregelen nemen we om te voorkomen dat mensen gevaar lopen op gezondheidsrisico’s en/of brand- en explosierisico’s?

MATERIËLE MAATREGELEN

Het stofrisico aanpakken/verminderen bij de bron

Kan de stofproductie verminderd worden door bijvoorbeeld het gebruik van aangepast snij- en schuurgereedschap en andere houtbewerkingstechnieken? Verder is een degelijke stofafzuiginstallatie noodzakelijk voor vast opgestelde machines maar evenzeer voor handgereedschap (mobiele afzuigtoepassingen).

Alle voornoemde maatregelen zijn collectieve beschermingsmaatregelen.
Komt er ondanks deze maatregelen toch nog stof vrij in de lucht, dan moet de gebruiker zich bijkomend beschermen. Dat doet hij met persoonlijke beschermingsmiddelen. Voorbeelden hiervan zijn een stofmasker of halfgelaatsmasker. Informeer je goed via de preventieadviseur of een gespecialiseerde leverancier zodat je het juiste masker kiest.

ORGANISATORISCHE MAATREGELEN

  • Werkpost regelmatig stof- en afvalvrij maken
  • Werkplaats/afdeling regelmatig schoonmaken, stof zoveel mogelijk wegzuigen
  • Perslucht vermijden, want dan komt er weer (hout)stof vrij in de lucht
  • Regelmatig onderhoud van de volledige stofafzuiginstallatie
  • Werknemers inlichten/waarschuwen over gezondheidsrisico’s
  • Opleidingen over het juiste gebruik van collectieve en persoonlijke
    beschermingsmiddelen, alsook over het correct schoonmaken en verwijderen van houtstof

Bang zijn hoeft niet, alert zijn des te meer!

Hout is en blijft een veilige en duurzame grondstof, het is gemakkelijk verwerkbaar en leent zich voor ontelbare toepassingen. Alleen moeten de nodige preventiemaatregelen genomen worden vóór en tijdens de verwerking ervan.

 

publicatiedatum: 12-05-2019